Główny bohater, amerykański pilot Yossarian, jest powszechnie uważany w bazie za wariata, bo któż inny odbierałby medal za odwagę nago, czy też jako oficer w ramach cenzurowania listów żołnierzy niższych stopniem zaczerniałby w zależności od nastroju spójniki lub pozdrowienia. Wychodząc z założenia, że wszyscy chcą go zabić, postanawia sam zatroszczyć się o swój tyłek i czy to przez symulowanie choroby, przesuwanie linii frontu na sztabowych mapach czy też – zmuszony do lotów – najszybszym bombardowaniem zajętych przez Niemców włoskich miast, próbuje wywalczyć sobie kolejny dzień życia. Nękany przez niego lekarz, twierdzi, że może zwolnić do domu tylko wariatów – reszta musi odsłużyć wciąż wzrastającą liczbę obowiązkowych lotów – ale troska o swoje życie w obliczu realnego zagrożenia jest dowodem jak najlepszego zdrowia psychicznego. Paragraf 22 to potężna broń...