Powieść psychologiczno-obyczajowa D. H Lawrence’a „Synowie i kochankowie” jest uznawana za arcydzieło literatury światowej. Ukazuje ona trzy oblicza miłośi: · miłość mistyczną, egzaltowaną, uduchowioną ( Miriam ); · miłość pełną żaru, rozpalającą ciało i duszę,której kulminacją jest fizyczne spełnienie ( Klara); · miłość matczyną, pełną rozterek i niepokojów, choć nadmiernie zaborczą. W meandry wszystkich tych doznań wplątany jest główny bohater – Paweł. Jako jeden z czwórki rodzeństwa dorasta w małej, górniczej osadzie. Faworyzowany przez matkę, ignorowany przez ojca, wyrasta na nadwrażliwego młodzieńca, świadomego jednak własnej wartości. W miarę dojrzewania miłość matki przestaje mu wystarczać. Przeciwnie, chwilami zaczyna ciążyć.Chłopak stara się wyzwolić spod silnego wpływu Gertrudy Morel. Obie próby (toksyczny związek z Miriam, potem burzliwy romans z Klarą ) okazują się nieudane. Śmierć matki w druzgocący sposób wpływa na psychikę Pawła. Chłopak pojmuje, że to ona była” główną osią jego życia”. Jest bliski obłędu. Zostawiamy bohatera w chwili, gdy balansując na granicy życia i śmierci, ostatecznie odrzuca myśl o wejściu w ciemność. Decyduje się walczyć o swoją przyszłość. Rusza w stronę świateł wielkiego miasta, aby rozpocząć kolejny, nowy etap życia. Powieść porusza autentycznością, wyrażnym rysunkiem psychiki postaci. Trywializując nieco można by stwierdzić, iż jest to niemal podręcznik z zakresu: · Jak nie być nadopiekuńczą, zaborcza matką. · Jak wygląda pożądanie oczami mężczyzny, a jak odczuwa je kobieta? · W jaki sposób zachować równowagę między duchowością a seksualnością? · W jakim stopniu dzieciństwo ma wpływ na nasze dorosłe życie uczuciowe? Mimo, iż powieść została opublikowana w 1913 roku, zadziwia swą aktualnością. Smaczku dodaje fakt, że jest ona oparta na wątkach autobiograficznych.